Dlaczego coraz więcej osób choruje na tarczycę?

Schorzenia związane z gruczołem tarczowym stanowią poważny problem epidemiologiczny. W latach 2014-2019 zaobserwowano w Polsce znaczy wzrost ilości osób cierpiących na choroby tarczycy. Nieprawidłowe funkcjonowanie tarczycy jest jedną z dziesięciu najczęściej występujących chorób przewlekłych wśród kobiet. Biorąc pod uwagę stężenie hormonów produkowanych przez tarczycę wyróżniamy nadczynność oraz niedoczynność tego gruczołu. Z praktyki klinicznej wynika, że obecnie najczęściej występującym zaburzeniem jest niedoczynność tarczycy, a także niedoczynność ze współwystępującą chorobą Hashimoto. Niedoczynność to zaburzenie, w którym tarczyca produkuje za mało hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Natomiast choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, wywołane przez własne przeciwciała. Można powiedzieć, że jest to stan, w którym układ odpornościowy błędnie rozpoznaje nasz gruczoł tarczowy jako zagrożenie i atakuje go. Doprowadza to do powolnego niszczenia tarczycy i zmniejszenia produkcji jej hormonów. Objawami tych zaburzeń są przede wszystkim uczucie ciągłego zimna, zmęczenie, nieuzasadniony wzrost masy ciała, zaparcia czy sucha skóra i wypadające włosy.


Jakie są przyczyny rozwoju schorzeń tarczycy?

Wśród głównych czynników wystąpienia niedoczynności wyróżnia się częściowe bądź całkowite wycięcie tarczycy, uszkodzenia tarczycy w wyniku radioterapii, a także stosowanie pewnych grup leków. Jednak coraz częściej spotkać się można z doniesieniami, że na rozwój chorób tarczycy mają wpływ czynniki środowiskowe. Są to przede wszystkim palenie papierosów, przewlekły i duży stres, a także przebyte infekcje wirusowe. Warto wspomnieć także o czynnikach żywieniowych, które mogą przyczyniać się do rozwoju tych schorzeń. Głównie chodzi o niedobór selenu, ale także niedobór jak i nadmiar jodu w naszej diecie. Te składniki mineralne są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Uczestniczą one w metabolizmie hormonów tarczycy i ich prawidłowym funkcjonowaniu. Najlepszym źródłem jodu są ryby i skorupiaki morskie, zaś selenu rośliny nasion strączkowych, czosnek, orzechy brazylijskie, a także ryby i owoce morza. Należy dążyć do zapewnienia zalecanej ich podaży, ale także nieprzekraczania górnego tolerowanego spożycia. Z ostrożnością należy stosować wszelkie suplementy, a najlepszą drogą dostarczenia organizmowi wszystkich niezbędnych witamin oraz składników mineralnych będzie odpowiednio zbilansowana dieta. Oprócz jodu i selenu głównymi składnikami diety mającymi bezpośredni wpływ na funkcjonowanie tarczycy są żelazo i cynk, których świetnymi źródłami są mięso, produkty zbożowe, pestki dyni czy siemię lniane. Wśród składników, których niedobór również może sprzyjać upośledzonej funkcji tarczycy wymienia się witaminę A, D oraz witaminy z grupy B.

Zwraca się uwagę, że nadmiernie niska wartość energetyczna diety i stosowanie zbyt restrykcyjnego jadłospisu doprowadza do obniżenia pracy tarczycy i produkowanych przez nią hormonów. Zatem stosowanie źle dobranej do potrzeb naszego organizmu diety może przyczyniać się do zmniejszenia aktywności tarczycy i tym samym rozwoju jej niedoczynności. Przewlekły stres również można uznać za czynnik przyczyniający się do wystąpienia chorób tarczycy. Nie ulega wątpliwości, że pandemia COVID-19 wpłynęła na jakość życia ludzi na całym świecie. Spowodowany nią duży stres i niepokój o zdrowie swoje i bliskich, a także niepewność, co przyniosą kolejne miesiące niestety mogą odcisnąć piętno na naszym zdrowiu. Im bardziej byliśmy podatni na stres przed pandemią – tym intensywniej ostatni czas na nas wpłynął. Holistyczne podejście do leczenia chorób tarczycy powinno opierać się na leczeniu farmakologicznym, ale także na prawidłowo zbilansowanej diecie, zdrowym stylu życia i stosowaniu technik relaksacyjnych. Towarzystwa naukowe podkreślają, że prawidłowe odżywianie jest równie istotne co farmakoterapia w leczeniu chorób gruczołu tarczowego!

Jeśli chcesz poprawić swoje nawyki żywieniowe lub cierpisz na chorobę tarczycy i potrzebujesz pomocy doświadczonego, pełnego empatii dietetyka skontaktuj się z nami i umów się na wizytę. Z nami na pewno osiągniesz swój cel i zadbasz o swoje zdrowie!

 

1. Katarzyna Pastusiak, Joanna Michałowska, Paweł Bogdański. Postępowanie dietetyczne w chorobach tarczycy. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2017, tom 8, nr 4, 155–160
2. Hanna Stolińska, Diana Wolańska. Składniki pokarmowe istotne w niedoczynności tarczycy. Żywienie człowieka i metabolizm, 2012, XXXIX, nr 3
3. Paweł Tuchendler, Zygmunt Zdrojewicz. Dieta w chorobach tarczycy. Med Rodz 2017; 20(4): 299-303
4. GUS. Stan zdrowia ludności Polski w 2019 (na podstawie wyników Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia – EHIS 2019)
5. Janusz Heitzman. Wpływ pandemii COVID-19 na zdrowie psychiczne. Psychiatr. Pol. 2020; 54(2): 187–198